21 พฤษภาคม 2561 ทีมนักวิจัยไทยค้นพบ ไทรพันธุ์ใหม่ของโลก ตั้งชื่อว่า "ไทรผ่องอำไพ"

ที่มา: https://www.thairath.co.th/news/local/central/1572061

น่าปลื้ม นักวิจัยจากองค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) ร่วมกับนักวิจัย ม.เกษตรฯ และกรมวิชาการเกษตร พบ “ไทรชนิดใหม่ของโลก” หลังเคยไปเจอตัวอย่างในพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาแห่งลอนดอน ประเทศอังกฤษ ที่ระบุได้มาจาก จ.ราชบุรี นำไปเก็บรักษาไว้เกือบร้อยปีก่อน กระทั่งมาพบอีกทีที่ภูเขาหินปูน อ.ท่าวุ้ง จ.ลพบุรี เมื่อปี 2558 และศึกษาค้นคว้าจนมั่นใจผลงานได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร Blumea 64, 2019 : 108-114 เมื่อวันที่ 10 พ.ค.2562 โดยตั้งชื่อว่า “ไทรผ่องอำไพ” เพื่อเป็นเกียรติแก่ “สมนึก ผ่องอำไพ” นักรุกขวิทยา ม.เกษตรฯ ผู้คร่ำหวอดในวงการพฤกษศาสตร์มาไม่น้อยกว่า 40 ปี

นักวิจัยไทยค้นพบไทรชนิดใหม่เมื่อ 4 ปีก่อน แต่เพิ่งมีการประกาศอย่างเป็นทางการว่าเป็นไทรชนิดใหม่ของโลกในครั้งนี้ ผู้สื่อข่าวรายงานเมื่อวันที่ 20 พ.ค. ว่าได้รับการเปิดเผยจากนายภานุมาศ จันทร์สุวรรณ ผู้เชี่ยวชาญด้านมะเดื่อและไทร องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) กระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ว่าตนร่วมกับสราวุธ สังข์แก้ว อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยาป่าไม้ คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และคณะ ได้ค้นพบไทรชนิดใหม่ของโลก จากตัวอย่างที่เก็บจากภูเขาหินปูน ที่ อ.ท่าวุ้ง จ.ลพบุรี เมื่อปี 2558 จากนั้นได้ทำการทบทวนตรวจสอบ เปรียบเทียบลักษณะทางสัณฐานวิทยาภายนอก กิ่ง ใบ ดอก เกสร ลักษณะช่อผล และผล ตลอดจนกายวิภาคภายในของใบ ผลออกมาได้รับการยอมรับว่าเป็นไทรชนิดใหม่ของโลก (new species) โดยให้ชื่อว่า “ไทรผ่องอำไพ” หรือ Ficus pong
umpaii Chantaras.&Sungkaew และผลงานเพิ่งได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร Blumea 64, 2019 : 108-114 เมื่อวันที่ 10 พ.ค.2562 ที่ผ่านมา

นายภานุมาศกล่าวอีกว่า การค้นพบดังกล่าว ต้องย้อนไปเมื่อราวปี 2555 ตนเดินทางไปศึกษาตัวอย่างพรรณไม้อ้างอิงที่พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาแห่งลอนดอน ประเทศอังกฤษ ได้พบตัวอย่างไทรชนิดหนึ่งที่เก็บจาก จ.ราชบุรี เมื่อราวๆเกือบร้อยปีก่อน และยังไม่มีการระบุชนิด โดยตัวอย่างไทรนี้มีลักษณะที่แตกต่างไปจากต้นไทรชนิดอื่นๆเป็นอย่างมาก คือใบมีขนาดเล็ก ตามกิ่งอ่อน ใบ และผล มีขนสีน้ำตาลปกคลุมหนาแน่น ภายหลังกลับมาประเทศไทย จึงเดินทางไปยัง จ.ราชบุรี เพื่อค้นหา ไทรชนิดนี้ แต่ก็ไม่พบ

กระทั่งปี 2558 ตนได้รับทุนเพื่อทำวิจัยเรื่องอนุกรมวิธานพรรณไม้สกุลมะเดื่อชั้นย่อย Conosycea ร่วมกับนายสราวุธ สังข์แก้ว คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และ น.ส.กาญจนา พฤกษพันธ์ กรมวิชาการเกษตร และได้สำรวจในพื้นที่ภาคกลางแถบ จ.ลพบุรี ก็ได้พบไทรชนิดนี้ในพื้นที่ภูเขาหินปูน ของ อ.ท่าวุ้ง และได้เก็บตัวอย่างมาศึกษาทั้งทางสัณฐานวิทยา และกายวิภาควิทยาของใบ ร่วมกับ ศ.ปีเตอร์บาส (Prof. Peiter Baas) ผู้เชี่ยวชาญด้านกายวิภาควิทยาของพืช และ ศ.ปีเตอร์ เวนเวลเซ่น (Prof. Peter van Welzen) ผู้เชี่ยวชาญด้านอนุกรมวิธาน จากศูนย์ธรรมชาติวิทยาและความหลากหลาย (Naturalis Biodiversity Center) ประเทศเนเธอร์แลนด์ จนเป็นอันชัดเจนว่าไทรชนิดนี้เป็นพืชชนิดใหม่ของโลก (new species) จึงได้ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร Blumea ฉบับที่ 64 เมื่อวันที่ 10 พ.ค.2562 ที่ผ่านมา โดยตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Ficus pongumpaii Chantaras. & Sungkaew และชื่อไทยว่า “ไทรผ่องอำไพ” อันเป็นการให้เกียรติแก่นายสมนึก ผ่องอำไพ นักรุกขวิทยา คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ผู้ทำงานทางพฤกษศาสตร์มาไม่น้อยกว่า 40 ปี

นายภานุมาศกล่าวอีกว่า ลักษณะเด่นของ ไทรผ่องอำไพ คือ เป็นไม้พุ่ม สูงประมาณ 3 เมตร กิ่งอ่อน ใบ มีขนยาวสีน้ำตาลปกคลุม ใบรูปรี รูปไข่ หรือรูปไข่กลับ ผิวใบด้านบนมีขนสั้นนุ่มปกคลุม ผิวใบด้านล่างมีขนยาวสีน้ำตาลปกคลุม ก้านใบยาว 0.8-1 เซนติเมตร มีขนยาวสีน้ำตาลปกคลุม หูใบยาว 0.4-0.6 เซนติเมตร มีขนสีน้ำตาลปกคลุม และผลมีก้าน ยาว 2-3 มิลลิเมตร มีขนสีน้ำตาลปกคลุมหนาแน่นเช่นกัน และมีดอกสีขาว